Kronolojik sıralama nedir nasıl yapılır?

Kronoloji nedir ? Sıralaması nasıl olur

Tarihsel olay, gelişmelerin oluşum sıralamasına göre belirlenmesine kronoloji denir. Ülkelerin, şehirlerin, olay, olgu ve kişilerin zaman cetvelinde gösterimini ele alır.

Kronolojik sıralama nasıl yapılır?

Kronolojik sıralama, olayların gerçekleşme sırasının en eskiden başlayarak en yeniye doğru sıralanmasına denir. Yani bu sıralama türü ile tarihi olayların zamanları belirlenir ve bu olaylar oluş sırasına göre düzene konulur.

Bir çeşit zaman dizini olan kronolojiye verilebilecek en temel örnek, sınıflarda yer alan tarih şerididir. Dikkat edilirse bu şerit üzerinde gerçekleşmiş olan olayların bir sıra halinde, eskiden yeniye doğru dizildiği görülecektir. Ancak buradan yola çıkarak söz konusu dizinin yalnızca büyük temel olayları kapsadığını söylemek yanlış olacaktır. Çünkü kronolojik sıralama, bireysel olarak da kullanılabilecek bir yapıya sahiptir.

Kronolojik sıralamanın ne tür faydaları vardır?

Kronolojik sıralamanın özellikle tarih ve arkeoloji bilimi açısından taşıdığı önem son derece fazladır. Çünkü bu iki alanda elde edilen bulgular kapsamında tekil bilgiler çoğu zaman yeterli değildir. Öyle ki tekil bilgilerin hiçbir şey ifade edemediği durumlar bile vardır. Yani tıpkı bir yapboz gibi bu tekil bilgilerin kendinden önce ve kendinden sonraki bilgiler ile anlam kazandığını söylemek mümkündür. “önce” ve “sonra” kavramlarına karşılık gelen bilgiler ise, kronoloji ile elde edilmektedir.

Kişisel açıdan değinmek gerekirse, kronolojik sıralama özgeçmiş ve biyografı yazımlarında önem arz eder. Özellikle önemli kişilerin günümüz itibari ile bulundukları konuma gelmelerini sağlayan adımlar, kronoloji ile görülür. Yani kronoloji, gerçekleşmiş olan bir olayın gerçekleşme sürecini gözler önüne serer. Parçaları birleştirerek bütünü ortaya çıkartır.

Ayrıca bkz :  Alfabetik sıralama nasıl yapılır?Alfabe sıralaması 29 harf

Kronolojik sıralama örnekleri

 
İnkılapların kronolojik sıralaması

Mustafa Kemal Atatürk ve geliştirmiş olduğu inkılaplar bünyesinde ülkemizin mevcut konumuna ulaştığını söylemek mümkündür. Söz konusu inkılaplardan bazıları bir kronolojik sıra içerisinde, aşağıda verildiği şekilde ele alınabilecektir.

  • 1 Kasım 1922 Saltanatın Kaldırılması
  •  29 Ekim 1923 tarihinde Cumhuriyetin ilan edilmesi,
  • 3 Mart 1924 tarihinde Halifeliğin Kaldırılması,
  •  3 Mart 1924 tarihinde Tevhid-i Tedrisat Kanunu,
  • 26 Ağustos 1924 tarihinde İş Bankası’nın kurulması,
  • 1925 tarihinde Aşar vergisi kaldırılması,
  • 1 Temmuz 1926 tarihinde Kabotaj Kanunu çıkartılması,
  • 25 Kasım 1925 tarihinde Şapka Kanunu’nun çıkartılması,
  • 30 Kasım 1925 tarihinde Tekke zaviye ve türbelerin kapatılması,
  • 17 Şubat 1926 tarihinde Medeni Kanun’un kabul edilmesi,
  • 1 Kasım 1928 tarihinde Yeni Türk Harflerinin kabul edilmesi,
  • 1930 yılında TC Merkez Bankası’nın kurulması,
  • 1930 yılında Türk Parasını Koruma Kanunu’nun çıkartılması,
  •  1930 yılında Kadınlara Belediye seçme ve seçilme haklarının verilmesi,
  • 1933 yılında kadınlara muhtarlık seçimlerine katılma hakkının verilmesi,
  • 1934 yılında Kadınlara milletvekili seçme ve seçilme haklarının tanınması,
  • 1934 yılında Soyadı Kanunu’nun çıkartılması,

Gibi inkılaplar, Türk tarihi açısından ciddi önem arz eden inkılaplardır.

 Atatürk’ün yaptığı savaşların kronolojik sıralaması

Türkiye Cumhuriyeti’nin öncüsü ve kurucusu Mustafa Kemal Atatürk’ün hayatını bilmek de onun katıldığı savaşlara, yaşadıklarına kronolojik bir düzen çerçevesinde bakılmasını gerektirir. Mustafa Kemal Atatürk’ün katıldığı savaşların kronolojik sıralaması ise aşağıda verildiği gibidir.

  • 13 Nisan 190931 Mart Vakası
  • 15 Ocak 1911 Arnavutluk İsyanı
  • 29 Eylül 1911Trablusgarp Savaşı
  • 1912- 1913 İkinci Balkan Savaşı
  • 18 Mart 1915 Çanakkale Savaşı
  • 1916-1917 Doğu (Kafkas) Cephesi
  • 1917-1918 Suriye-Filistin Cephesi
  • 1919 – 1923 Kurtuluş Savaşı
  • 20 Ekim 1921 Sakarya Savaşı
  • 4 Mart 1922 Büyük Taarruz
Kronolojik örnek

Atatürk’ün kronolojik hayatı

Boğaziçi Üniversitesinin kronolojik tarihi

Ayrıca bkz :  Dünya'nın yuvarlak olduğunu kim buldu ?
istanbul'un kronolojik sıralaması
Kaynak: Mehmet Aksu

Örnek sıralama örneği

Paylaş:

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir