Çocuk Hakları Sözleşmesi maddeleri nedir?

I.Kısım Çocuk Hakları Sözleşmesinin maddeleri

Çocuk Hakları Sözleşmesi, 18 yaşını doldurmamış her insanı çocuk kabul eder. Yaşamlarını sürdürme,kendilerini geliştirme, şiddet, cinsel istismar,potansiyel yeteneklerini kullanma, görüşlerini ifade etme ve dinlenme gibi konulara kapsayan 54 maddelik bir antlaşmadır.

Yirminci yüzyılın başlarında sanayileşmiş ülkelerde, çocuklar için bir koruma standartları mevcut değildi.Sağlıksız,güvensiz ve korunmasız ortamlarda yetişkin bireylerle beraber çalışmaları yaygınlaşmıştı.

Çocukların gelişim ihtiyaçlarının karşılanması ve iyileştirilmesi,onları daha iyi bir korumaya yönelik harekete yol açtı.Çocuk haklarını konusunda uluslararası standartlara geçilmesi ciddi bir yol açmış,fakat bazı fikirlerin tam uygulanmasında boşluklar devam etmektedir.

Çocuk hakları fikrinin sahibi kimdi?

Dünyanın, ilk çocuk hakları deklarasyonu; Milletler Cemiyeti , Çocukları Koruma Fonu’nun kurucusu 1923’te Eglantyne Jebb‘tir

Zaman akıp gidiyordu. 1989’da inanılmaz bir olay oldu. Değişen dünya düzeninde dünya liderleri bir araya geldi. Dünya çocuklarına tarihi bir sözleşmede bulundular. Çocuk haklarının gözetilmesi ve korunması,Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesini kabul ederek söz verdiler.

Çocuk Hakları Sözleşmesi neyi başardı

Anlaşma, çocukların artık kendileri birer birey gördü. Sözleşme,çocukluk çağının yetişkinlikten ayrı tutulduğu 18 yaşına kadar herkes çocuktur.Sözleşme, en yaygın onaylanan bir sözleşme halini aldı. Çocukların yaşamlarını değiştirmelerine yardımcı oldu.

Devletlere yasaları,politikaları değiştirme ve yatırım yapma konusunda fikir kaynağı oldu.Böylece daha fazla çocuğun yaşam hakkı,gelişmek için ihtiyaç duydukları sağlık ve beslenmeyi elde etmelerini sağladı.Çocukları şiddet ve cinsel sömürüye karşı korumak için daha güçlü korumalar aldı. Ayrıca, daha fazla çocuğun sesinin duyulması ve topluma katılmasını sağlamıştır.

Türkiye Çocuk Hakları Sözleşmesini ne zaman kabul etti

Birleşmiş Milletler Genel Kurulu Tarafından 20 Kasım 1989 tarihinde kabul gören sözleşme 2 Eylül 1990 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Türkiye de dâhil olmak üzere yaklaşık 142 ülke sözleşmeyi imzalamış.Şuan üye ülke sayısı 194.Ülkemiz, Çocuk Hakları Sözleşmesini 2 Ekim 1995’te uygulamaya başlamıştır.

Çocuk Hakları Sözleşmesi Maddeleri

Çocuk Hakları Sözleşmesi Maddeleri
Birleşmiş Millet Çocuk Hakları

Çocuk Hakları Sözleşmesi 3 kısımdan oluşmaktadır. Birinci kısım ilk kabul edilen sözleşme maddeleri, ikinci kısım,zorla alınmaları,silahlı kuvvetlere dahil edilmeleri,çocuk fuhuşu,çocuk pornografisi, çocuk köleliliği ve satılmasının yasaklar 2000 yılında eklendi. Üçüncü kısım 45.madde sonrası devletleri ilgilendiriyor 2011 yılında çocuk haklarının ihlali durumunda doğrudan nereye şikayet edileceği

Ayrıca bkz :  Trend kelimesinin Türkçe karşılığı nedir

I.Kısım Çocuk Hakları Sözleşmesinin maddeleri

1- Her birey on sekiz yaşına kadar çocuk olarak kabul edilir. Her çocuk vazgeçilmez haklara sahiptir.
2-Çocuk Hakları, bütün çocuklar içindir. Doğum yerleri, konuştukları dil ne olursa olsun fark etmez. Büyüklerinin inançları ya da görüşleri nedeniyle hiçbir çocuğa ayrım yapılmaz.

3- Çocuklarla ilgili bütün yasa ve uygulamaları oluşturanlar, önce çocukların yararını düşünmek zorundadır. Devlet, çocukların koruma ve bakımını üstlenenlerin sorumluluklarını yerine getirmeleri için önlemleri alır ve onların sorumluluklarını yerine getirip getirmediklerine bakar.

4- ÇHS’de yazılı olan hakların uygulanması için gereken her türlü çabanın gösterilmesi gerekir. Devlet çocukların bu haklardan yararlanmasını sağlar.
5- Devlet, hakların uygulanması konusunda çaba gösterirken başta anne baba olmak üzere çocuktan sorumlu olan kişilerin haklarına karşı saygılı olur.

6- Yaşamak, her çocuğun temel hakkıdır ve herkesin ilk görevi çocukların yaşamını korumaktır.
7- Her çocuğun bir isme ve vatandaşlığa sahip olma hakkı vardır. Devlet, çocuk doğduğunda bu ismi kaydeder ve çocuğa bir kimlik verir.

8- Çocuklara verilen isim, vatandaşlık hakkı ve aile bağları korunmalıdır. Tüm bunlar zorla değiştirilemez ve alınamaz, değiştirilmek istenir ya da çocuğun elinden bu haklar alınırsa devlet bu duruma karşı çıkmalıdır.


9- Her çocuğun ailesiyle birlikte yaşama hakkı vardır. Anne baba çocuğa bakamıyorsa, çocuk bu durumdan zarar görmesin diye ona başka bir bakım sağlanmalıdır. Bu durumda da her çocuğun, anne ve babasıyla düzenli olarak görüşebilme hakkı vardır.

10- Anne babası ayrı ülkelerde yaşayan çocukların aileleriyle birlikte olabilmeleri için devletler kolaylık gösterir.
11- Anne ve babalarının izni olmadan hiçbir çocuk başka bir ülkeye götürülemez. Çocukları bu şekilde başka yerlere götüren kişilere karşı mücadele edilmesi gerekir.
12- Her çocuk, görüşlerini serbestçe ifade etme, kendisini ilgilendiren her konuda görüşlerinin dikkate alınmasını isteme hakkına sahiptir. Herkesin çocukları dinleme, onların fikirlerini öğrenme ve onlara saygı gösterme sorumluluğu vardır.

13- Her çocuğun duygu ve düşüncelerini istediği şekilde açıklama hakkı vardır. Çocukların da başka kişilerin zarar görmemesi için gerekeni yapmaları gerekir.
14- Her çocuğun, kendi düşüncesini geliştirme ve istediği dini seçme hakkı vardır. Bu konularda çocukları büyüten yetişkinlerin de onlara yol gösterme hakkı ve sorumluluğu vardır.
15- Çocukların arkadaşlarıyla barış içinde toplanabilme, dernek kurabilme ya da derneklere üye olma hakkı vardır.

Ayrıca bkz :  YouTube arama veya izleme geçmişini silme, durdurma

16- Hiç kimse çocukların onurunu kıramaz, onları küçük düşüremez, özel hayatına karışamaz. Çocukların bu hakkı yasalarla korunur.
17- Devlet, kitle iletişim araçlarının, çocuğun gelişimi açısından önemini kabul eder. Çocuğun bunlarla çeşitli bilgi ve belgelere ulaşmasını sağlar, kendi kültürü ve dili bakımından bu araçlarla alabileceği gereksinimleri karşılar. Ayrıca kitle iletişim araçlarının verebileceği her türlü zarardan çocukları korur.

18- Çocukların yetişmesinden ve gelişmesinden sorumlu olan büyükler, bu sorumluluklarını en iyi biçimde yerine getirirler.
19- Hiç kimse, çocuklara karşı olan sorumluluklarını onlara zarar verecek şekilde kullanamaz. Devlet çocukların hiçbir zarara uğramaması için her türlü önlemi almakla yükümlüdür.

20- Her çocuğun ailesinden yoksun kaldığında ya da aile ortamı onun için uygun olmadığında.Devletten özel koruma ve yardım alma hakkı vardır. Anne babasıyla birlikte yaşayamayacak çocuklar için özenli bir araştırmayla iyi aileler bulunur.
21–22- Yaşadığı ülkenin dışında bir başka ülkeye gitmek zorunda kalan her çocuğun, gittiği ülke tarafından korunma hakkı vardır.

23- Engelli çocukların özel olarak korunma ve saygı görme hakkı vardır. Devlet engelli çocukların bakımını, eğitimini sağlayacak kurumları oluşturma sorumluluğuna sahiptir. Engelli çocukların ailelerine her türlü yardım yapılır.
24- Her çocuğun sağlık hizmetinden yararlanma hakkı vardır. Hastalıklardan korunması devletin ve toplumun güvencesi altında olup çocukların beslenmesine, aşılanmasına, çevrenin temizliğine ve diğer sağlık koşullarına dikkat edilir. Hastalanan çocuklar tedavi edilir.

25- Çocuk haklarına uygun olarak kreşler, çocuk yuvaları, yurtlar, okullar, çocuk hastaneleri oluşturulur, bunlar düzenli olarak kontrol edilir.
26–27- Her çocuğun gelişme hakkı ve sağlığı güvence altında olmalıdır. Bu konuda çocukların daha iyi bir yaşam sürdürmeleri için gerektiğinde yardım edilir.
28- Her çocuk eğitimini tam yapabilmek için desteklenir ve korunur. İlköğretim parasız ve hiçbir ayrım gözetmeksizin tüm çocuklar için hak ve zorunludur.

29–30- Çocuklara verilen eğitim onların gelişimlerini en fazla ölçüde sağlayacak düzeyde olmalıdır. Eğitim, çocukların hoşgörüsünü, kendi kültürüne ve farklı kültürlere saygısını, ayrımcılığa karşıtlığını, doğaya saygısını arttıracak biçimde düzenlenir. Çocuğun kendi kültürü, bulunduğu ülkedekinden farklıysa gelişim ve eğitim hakkının her aşamasında buna gereken özen gösterilir.

Ayrıca bkz :  Podcast nedir eğitimde nasıl kullanılır

31- Çocukların boş zamanlarını değerlendirebilmeleri, kendilerini geliştirebilmeleri için oyun bahçeleri, çocuk kulüpleri, kütüphaneler, spor ve kültür merkezleri açılmalıdır. Her çocuğun bu tür etkinliklere katılma hakkı vardır.
32- Çocukların okula gitme, oyun oynama hakkı vardır. Onlar yetişkinler gibi çalıştırılamazlar. Çalışmak zorunda kalırlarsa yapacakları iş onların sağlığı ve eğitimleri için sorun oluşturmamalıdır.

33- Bütün çocuklar her türlü zararlı maddelere karşı korunur. Bu tür maddeleri üretip çocuklara veren kişiler cezalandırılır.
34- Çocukları bedensel ve ruhsal yönden örseleyecek hiçbir yaklaşıma izin verilemez.
35- Devlet, çocukları koruma ve çocukları kaçırıp onları satan, onları çalıştırmak isteyen kişilerle mücadele etme sorumluluğuna sahiptir.
36- Hiçbir kişi kendi çıkarları için çocukları kullanamaz. Devlet böyle bir duruma karşı her çocuğu korur.

37- Çocuklar hiçbir şekilde insanlık dışı yöntemlerle ya da aşağılanarak cezalandırılamaz. Bir çocuk suça itilmişse ona uygulanacak ceza yaşına ve gelişimine uygun, onun eğitimini engellemeyecek şekilde olmalıdır.
38- Her çocuğun barış ortamında yaşama ve savaşlardan korunma hakkı vardır. Çocukların askere alınmaması gerekir. Devlet, çocukları silahlı çatışmalardan ve sonuçlarından korumakla sorumludur.

39- Çocuklar çeşitli nedenlerle zarar görmüşlerse onların iyileştirilmeleri için çalışmalar yapılır, bir daha aynı şekilde zarar görmemeleri için önlemler alınır.
40- Yasalarla sorunu olan çocuklar bu durumdan tek başlarına sorumlu değildir. Çocuklar farkında olarak kimseye zarar vermez. Suça itilen çocuklar, yetişkinler gibi cezalandırılamaz, özel yasalarla yeniden topluma kazandırılırlar.

41- Bir devletin yasaları burada belirtilen hükümlerden daha iyiyse, bunlar hiçbir şekilde değiştirilemez.

I.Kısım Çocuk Hakları Sözleşmesinin maddeleri

42- Devlet, ÇHS’nin herkes tarafından öğrenilmesini sağlar.
43- ÇHS’nın uygulanmasını değerlendirmek üzere Çocuk Hakları Komitesi kurulmuştur.
44- Devlet ve o ülkede yaşayan insanlar Çocuk Hakları Komitesine, çocuk haklarıyla ilgili durum hakkında bilgileri vermekle sorumludur.
45-İlgili kuruluşlar Çocuk Hakları Komitesinin çalışmalarına kolaylık ve yardım sağlar.

45.Maddeden sonrası maddeler devletleri ilgilendiren maddeler olduğundan ötürü eklenmemiştir.

Paylaş:

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir